काठमाडौं । नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि विचाराधीन सीमा तथा सीमांकनसम्बन्धी विषयहरूलाई समाधान गर्न दुवै देशले कूटनीतिक तथा प्राविधिक संयन्त्रहरूलाई पुनः सक्रिय बनाउने सहमति गरेका छन्।
भारत भ्रमणमा रहेका नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नयाँ दिल्लीमा आयोजित एक कार्यक्रममा बोल्दै सीमा विवादका विषयलाई राजनीतिक विवादको रूपमा नभई संवाद, विश्वास र स्थापित संयन्त्रमार्फत समाधान गर्नुपर्ने बताएका हुन्।
उनले नेपाल र भारतबीच ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक सम्बन्ध रहेको उल्लेख गर्दै बाँकी रहेका सीमा सम्बन्धी विषयहरूलाई आपसी समझदारीका आधारमा टुंग्याउन नेपाल प्रतिबद्ध रहेको बताए। उनका अनुसार कालापानी, लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र सुस्ता लगायतका क्षेत्रमा देखिएका विवादहरूलाई शान्तिपूर्ण वार्ता र प्राविधिक अध्ययनमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने आवश्यकता छ।
भ्रमणका क्रममा भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकर सँग भएको भेटवार्तामा पनि सीमा व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित संयन्त्रहरूलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्ने विषयमा छलफल भएको जनाइएको छ। दुवै पक्षले नियमित संवादलाई निरन्तरता दिँदै प्राविधिक तथा कूटनीतिक प्रक्रियालाई सुदृढ बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार सीमा क्षेत्रमा संयुक्त अध्ययन तथा तथ्य संकलनका कार्यहरूलाई थप व्यवस्थित बनाइनेछ। साथै, विगतमा निष्क्रिय बनेका केही द्विपक्षीय संयन्त्रहरूको बैठक छिट्टै आयोजना गर्ने तयारी पनि भइरहेको छ।
कूटनीतिक क्षेत्रका जानकारहरूले यस पहललाई नेपाल–भारत सम्बन्धमा विश्वास अभिवृद्धि गर्ने सकारात्मक कदमका रूपमा मूल्यांकन गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार सीमा सम्बन्धी संवेदनशील विषयहरूलाई संवादमार्फत अघि बढाउने दुवै देशको प्रतिबद्धताले भविष्यमा स्थायी समाधानको वातावरण निर्माण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपाल र भारतबीच खुला संवाद, आपसी सम्मान तथा सहकार्यको आधारमा सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने प्रयासस्वरूप यो भ्रमणलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। सीमा व्यवस्थापनका विषयमा सहमतिको वातावरण बनेसँगै द्विपक्षीय सम्बन्धका अन्य क्षेत्रहरूमा पनि सहकार्य विस्तार हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।